De Landmanstraat is een straat in de beroepenbuurt van de wijk Charlois van de gemeente Rotterdam. Vroeger heette de wijk “Zuid 1″ en later wijk 21. Nu is het de deelgemeente Charlois, een onderdeel van de gemeente Rotterdam maar met een eigen (deel)gemeenteraad. Vóór 1895 was Charlois een zelfstandige gemeente.
Landmanstraat met links de portiekflat. Op de achtergrond de huizen van de Struitenweg.
Portiek van Landmanstraat 14 en 16. De fietsen van de jongens Van Dorp. André staat bij de zije; Wim maakte te foto en heeft zijn fiets even geparkeerd. Het waren nieuwe fietsen van de WBR; in die tijd toch wel een kapitaal bezit.
De bebouwing van de Landmanstraat is in fasen gerealiseerd. De vrije huizen aan de westzijde zijn van voor de Tweede Wereldoorlog. De flats (portiekwoningen) aan de oostzijde zijn van ongeveer 1948. Opa Casper van Dorp ging er – samen met zijn zoon André – in 1949 wonen, op nummer 18b, een twee- kamerwoning. In 1950 trouwde André met mama Jeanne de Koning en zij trok in bij man en schoonvader. In 1951 werd Wim geboren; in 1953 André. Het gezin verhuisde op 10 maart 1954 van nummer 18b naar nummer 16b, een drie-kamerwoning.
Op de hoek met de Van Blommesteijnweg was een pleintje, waarop het heerlijk spelen was. Het pleintje werd begrensd door een kleuterschool. Het bouwjaar van die is mij niet bekend. In ieder geval was de school er al in de vijftiger jaren. Ik ben in 1954 naar deze school gegaan. In die tijd heette de school Zonnig Leven. Het was een openbare Montessorischool. Het onderwijs was gebaseerd op de uitgangspunten van Maria Montessori, een Italiaanse arts en opvoedkundige uit de eerste helft van de twintigste eeuw.
Aan de zuidzijde kwam de straat uit op de Struitenweg; een wat bredere straat met een middenplantsoen. Ook daar waren aan de ene kant voor die tijd prachtige woningen. Ze werden vaak vrije woningen genoemd omdat ieder een eigen benedendeur had. Er waren wel boven en benedenwoningen.
De Struitenweg. Rechts de hoek naar de Landmanstraat, die zelf niet te zien is
Het "pleintje" aan het begin van de Landmanstraat. Op de achtergrond het huis van dokter Ephraim. Wim op de step; André op de driewieler. De schaduw is waarschijnlijk van opa, die nogal eens meeging om op de kinderen te letten.
Ten opzichte van de eerdere foto met het pleintje wordt nu iets meer naar rechts gekeken. De Van Blommesteijnweg is nu zichtbaar met één van de twee schoolgebouwen die daar stonden.
Aan de achterzijde was na de bouw van de portiekflats een kale vlakte waar je heerlijk kon spelen. Omdat een deel van de huizen van de Boergoensevliet er nog niet stonden, had je vanuit ons balkon een goed zicht op de Boergoensevliet. Je kon daar de tram van de RTM zien rijden naar Oostvoorne en Hellvoetsluis. Vroeger waren dat alleen stoomtreinen, later werden de treinen ook getrokken door motorlocomotieven.
Blik vanaf het balkon op de Boergoensevliet met een stoomtram van de RTM. Op de achergrond de molen
Later werd dit braakliggend terrein bebouwd. Ik kan me nog herinneren dat er op een winterse morgen een heimachine kwam (nog met stoomketel) die de palen ging slaan voor een garage. De eigenaar was de heer Speelman, en zo heette de garage ook in het begin: garage Speelman. Later kreeg hij een dealerschap voor Mazda en kwamen er borden van Mazda te hangen. Door de bouw werd e brandgang achter smal. Om naar het schuurtje te lopen moest je nu langs de garagemuur heen lopen. Aanvankelijk kon je doorlopen, maar omdat het een prettige plaats voor de jeugd was om elkaar te ontmoeten, is de brandgang later in het midden afgesloten. Het was toen geen doorlopend pad meer.
De achterzijde van de portiekflat van de Landmanstraat: de rond 1956 gebouwde garage van Speelman. Bij huize Van Dorp hangt de was buiten (de grote vierkante lakens). Naast het balkon het raam van de keuken; daarnaast het raam van de zijkamer. Goed is dan te zien dat het andere huis geen zijkamer heeft.
Zoals alle straten in Rotterdam verzakten de straten fors. In de tijd dat wij er woonden kan ik me al zo twee grote ophogingsingrepen herinneren. De ene keer werd de complete riolering vernieuwd. De mate van verzakking was altijd goed te zien aan de stoep. Was de straat net opgehoogd, dan waren er geen extra opstaptreden nodig. Lag de straat op het laagst, dan lager er wel twee om nog redelijk het protiek binnen te kunnen stappen.
Landmanstraat rond 1980. Er staan nieuwere lantaarnpalen; er staan nu ook bomen. Rechts de kleuterschool: de moeders (wellicht toen toch ook al vaders) staan te wachten totdat de kinderen uit school komen. De RET bus rijdt door de Landmanstraat omdat de Boergoensevliet afgesloten is in verband met de aanleg van de RET tramrails.
Tot slot nog een bijzondere foto: het slaan van de palen van de dokterswoning aan het begin van de Landmanstraat; tegenover het pleintje. Deze foto was de raadfoto in het blad Ons Charlois, in 2010, 17e jaargang no 4.
De foto laat nog iets zien: op de achtergrond (op het terrein op de hoek Van Blommesteijnweg / De Quackstraat) is men ook het werk. Daar wordt iets gedaan met gebouwen met een rond dak. Ik herinner me dat daar een school stond voor buitengewoon lager onderwijs (de BLO school) die gehuisvest was in die ronde Romney-loods achtige gebouwen (beschuitbussen). Later is de school vervangen door een stenen gebouw zoals zichtbaar op andere foto’s. Omdat ik niet zeker ben van de datering, weet ik niet of men bezig is de (nood)gebouwen neer te zetten of af te breken. Het lijkt mij de opbouw van de gebouwen: het slopen zal wel iets minder zorgvuldig gebeurd zijn.
Rond 1954 wordt de huisartsenwoning - als onderdeel van het blokje woningen aan de Van Blommesteijnweg - gebouwd. De heimachine staat er voor de heipalen, zoals gebruikelijk in de slappe grond van Rotterdam. De kleuterschool Zonnig Leven heeft nog de ronde uitbouw, waarin de kolen gestort werden. Het oorspronkelijk type lantaarnpaal met het onbeschermde lampje is g